wrapper

ا فزايش سرمايه :

معمولا پس از پيشنهاد هيئت مديره و ارائه طرح توجيهي افزايش سرمايه و مشخص نمودن روش و محلي كه مبلغحاصل از افزايش سرمايه قرار است در آنجا سرمايه گذاري شود ، اين افزايش به ميزان مشخص ،(مثلا100 % )بهتصويب مجمع مي رسد.

پس از آن اين افزايش سرمايه در اختيار هيئت مديره قرار ميگيرد و هيئت مديره پس از طي مراحل قانوني و جلب رضايت سازمان بورس اقدام به ثبت اين افزايش مينمايد. اصولا افزايش سرمايه به سه طريق امكان پذير است كه ابتدا آنها را نام برده و سپس در قسمت هاي بعدي تو ضيحات لازم را مي آوريم :

۱ - افزايش سرمايه به روش جايزه

۲ - افزايش سرمايه از محل آورده نقدي

۳ - افزايش سرمايه به روش صرف سهام

 

افزايش سرمايه به روش جايزه :

همانطور كه ميدانيم ، معمولا شركتها مقداري از سود ساليانه خود را در حساب اندوخته ذخيره مينمايند و در زمان مقتضي با انتقال موجودي اين حساب به حساب سرمايه و انتشار اوراق سهام جديد ، سرمايه اسمي شركت را افزايش مي دهند و سپس اوراق سهام جديد را به نسبت سهام قبلي بين سهامداران توزيع مينمايند. چون در اين حالت سهامداران پولي بابت اوراق جديد پرداخت نمي نمايند ، اصطلاحا به آن افزايش سرمايه به روش جايزه ميگويند . در اين حالت معمولا نسبت كاهش قيمت سهم ، بعد از افزايش كمي كمتر از، نسبت افزايش سرمايه است .

بعنوان مثال يكي از شركتهايي كه به اين روش افزايش سرمايه داده است ، سرمايه گذاري ملي ايران بود ، كه سرمايه خود را به ميزان 2050 ميليارد ريال افزايش داد . كه اين مبلغ را از محل سود تقسيم نشده و مطالبات سهامداران تامين نمود . اين شركت حدودا 241 درصد افزايش سرمايه داد ولي با توجه به اينكه قيمت اين سهم قبل از مجمع 6851 ريال و بعد از آن 2206 ريال شد ، ميتوان ديد كه با وجودي كه افزايش اين شركت حدود 241 % بوده ولي افت قيمت آن با نسبت حدودا 210 % بوده است.

 

افزايش سرمايه از محل آورده نقدي :

زماني كه شركت اندوخته اي جهت افزايش سرمايه در اختيار ندارد و جهت ايجاد نقدينگي قصد افزايش سرمايه را داشته باشد ، ميتواند از اين روش براي افزايش سرمايه استفاده كند . (توضيح اينكه گاهي شركتها مقداري از مبلغ افزايش سرمايه را بصورت اندوخته دارند . ولي اين مقدار براي افزايش مورد نظر كافي نيست، در اين حالت شركت ميتواند، از روش اول و دوم همزمان مبلغ افزايش سرمايه را تامين كند . ) در اين حالت شركت به هر سهامدار به نسبت تعداد سهام قبلي امتيازي جهت خريد سهام جديد ميدهد كه اصطلاحا به آن حق تقدم ميگويند . پس از ثبت افزايش به اين روش برگه هاي حق تقدم به آدرس سهامداران ارسال ميگردد . سهامداران پس از دريافت برگه هاي حق تقدم در صورت تمايل ، مبلغ اسمي سهام متعلقه (كه تعداد آن در برگه حق تقدم مشخص ميشود )، را در مهلت مقرر به حساب شركت واريز نموده و پس از مدتي ( معمولا از يك تا چهار ماه ) برگه هاي سهام جديد به سهامداران داده ميشود .

در صورتي كه سهامدار به هر علتي ، مايل نباشد از امتياز حق تقدم خويش استفاده نمايد، ميتواند اين امتياز را به ديگري واگذار نمايد. براي اينكار مي بايست با مراجعه به كارگزاري و تكميل فرم درخواست فروش تقاضاي فروش حق تقدم خود را بنمايد .

خريداران برگه هاي حق تقدم ، مي بايست علاوه بر پرداخت مبلغي كه بابت خريد حق تقدم به فروشنده مي پردازند مبلغ اسمي تعداد حق تقدم خريداري شده را نيز به حساب شركت واريز و به انتظار دريافت برگه هاي سهام بمانند. معمولا با توجه به اينكه تبديل برگه هاي حق تقدم به برگه سهم مدتي بطول ميانجامد و در طول اين مدت امكان خريد و فروش روي آن وجود ندارد و به نوعي پول پرداختي بابت اين سهام تا زمان تبديل شدن به سهم بلوكه ميگردد ، تفاوت قيمت برگه حق تقدم با قيمت سهام شركت در بازار كمي بيشتر از 1000 ريال (مبلغ اسمي سهم ) مي باشد . كه اين اختلاف قيمت با انتظارات بازار نسبت به آينده سهم و سابقه شركت در مدت زمان ارسال برگه هاي سهام جديد رابطه معكوس دارد و هر چه قدر ديد بازار نسبت به آينده شركت و سابقه شركت در ارسال برگه هاي سهم مثبت تر باشد ، تقاضا براي خريد ان بيشتر و در نتيجه اين اختلاف قيمت كمتر ميشود .

در زماني كه به هر دليلي سهامداري از حق تقدم خود استفاده ننمايد و يا به علت نداشتن آدرس پستي دقيق نزد شركت موفق به دريافت برگه حق تقدم خود نشود ، شركت پس از فروش اين برگه ها در بازار وجه آن را در حساب سهامدار نزد شركت نگهداري مي نمايد .

مثال : فرض كنيد شركتي با سرمايه 10000 ميليون ريال منقسم به 10 ميليون برگه سهم افزايش سرمايه اي به ميزان %100 را در نظر دارد . در اين حالت به هر يك از سهامداران ، معادل سهام قبلي شان امتياز حق تقدم تعلق ميگيرد . (به ازاء هر 1 سهم 1 سهم جديد ) و سهامداران پس از واريز 1000 ريال براي هر حق تقدم صاحب يك سهم جديد ميگردند . قيمت سهم پس از بازگشايي ، معمولا اينگونه محاسبه ميشود كه در ارزش بازارهر يك از سهامداران از شركت مزبور تغييري حاصل نشود . فرضا اگر قيمت سهم قبل از مجمع 5000 ريال بوده باشد با توجه به اينكه بابت هر سهم 1000 ريال پرداخت شده دارنده هر يك سهم در گذشته اكنون داراي 2 سهم ميباشد . كه هر يك از آنها داراي ارزش حدودا 3000 ريال در بازار است .

حال فرض كنيد شركت مزبور مبلغ 5000 ميليون ريال بصورت اندوخته دارد . براي افزايش سرمايه 100 درصدي نياز به 5000 ميليون ريال ديگر دارد، كه در اين حالت، سهامداران به ازاء پرداخت 500 ريال براي هر سهم ، معادل سهام قبلي خود سهام جديد دريافت مي كنند . در اين حالت ، اصطلاحا ميگويند شركت از طريق اندوخته و آورده نقدي افزايش سرمايه داده .

فرمول كلي براي محاسبه حداقل قيمت سهم پس از افزايش بصورت زير است :

حداقل قيمت پس از افزايش = ( قيمت سهم قبل از افزايش +مبلغ اسمي به نسبت حق تقدم متعلقه به يك سهم ) ( ( تعداد حق تقدمي كه به هر سهم تعلق ميگيرد + 1 فرضا اگر قيمت سهم شركت قبل از مجمع 3000 ريال باشد و شركت 50 % افزايش سرمايه بدهد تعداد حق تقدم متعلقه 500 ) تقسيم بر 1,5 كه برابر + هر سهم برابر 5/. ميباشد، كه حداقل قيمت هر سهم پس از مجمع برابر ميشود با ( 3000 است با حدودا 2330 ريال .

 

افزايش سرمايه به روش صرف سهام :

در اين روش ، شركت سهام خود را به مبلغي بيش از قيمت اسمي و از طريق پذيره نويسي بفروش رسانده و تفاوت حاصل از قيمت فروش و قيمت اسمي سهام را ، به حساب اندوخته منتقل و يا در ازاي آن سهام جديد ، به سهامداران قبلي ميدهد . يكي از دلايلي كه اخيرا اين روش نسبت به روش افزايش از طريق آورده بيشتر مورد توجه شركتها قرار گرفته، اين است كه در اين روش شركت مبلغ مورد نظر براي افزايش سرمايه را در مدت كمتري از طريق پذيره نويسي تامين ميكند . برخلاف روش آورده ،كه معمولا تامين مبلغ افزايش سرمايه تا آخرين روزهاي پايان مهلت استفاده از حق تقدم و همچنين به فروش رساندن حق تقدم هاي استفاده نشده ، به طول ميانجامد . در ايران گاهي شركتها مبلغ مورد نياز براي افزايش سرمايه را از طريق فروش تعدادي برگه سهام به نرخي بالاتر از قيمت اسمي تامين نموده و مابقي سهام را بين سهامداران قبلي توزيع نموده اند .

بعنوان مثال فرض كنيد شركتي 10000 ميليون سرمايه دارد و تعداد برگه هاي سهام آن 10 ميليون مي باشد و هر سهم اين شركت در بازار ، 9000 ريال معامله مي شود و اين شركت قصد دارد ، سرمايه خود را به ميزان 100 % و از طريق صرف سهام افزايش دهد . مبلغ مورد نياز براي افزايش سرمايه 10000 ميليون ريال مي باشد كه معادل 10 ميليون برگه سهام جديد است *( تذكر اينكه اين محاسبه فقط يك مثال است و اينكه شركت سهام خود را به چه قيمتي بايد پذيره نويسي كند خود مستلزم بحث مفصلي است ) حال ، اگر فرضا اين شركت سهام جديد را به مبلغ 5000 ريال پذيره نويسي كند ، با فروش 2 ميليون سهم مبلغ مورد نياز جهت افزايش سرمايه تامين مي گردد و شركت مابقي سهام جديد يعني 8 ميليون سهم را بين سهامداران قبلي تقسيم مينمايد .

به عبارتي به ازاي هر 10 سهم قبلي ، 8 سهم جديد ، (بدون پرداخت وجهي ) ، به سهامداران قبلي تعلق مي گيرد . (از نظر حسابداري شركت پس از فروش 2 ميليون سهم به قيمت 5000 ريال اضافه مبلغ اسمي بر روي هر سهم يعني 4000 ريال كه براي 2 ميليون سهم معادل 8000 ميليون ريال ميشود را به حساب اندوخته منتقل و از محل اين حساب افزايش سرمايه اي به روش جايزه و به نفع سهامداران قبلي ميدهد ) .

اين مورد از روشهاي افزايش سرمايه بدليل اينكه به تازگي در ايران رواج پيدا كرده لذا قيمت گذاري آن داراي بحث مفصلي است و مثال بالا فقط براي روشن شدن اين روش افزايش سرمايه بود .

آخرین ویرایش در سه شنبه, 17 مهر 1397

نظر دادن

درباره ما

کارگزاری مهرآفرین

کارگزار رسمی بورس اوراق بهادار و کالا

دفتر کرج :

رجایی شهر (گوهردشت) - فلکه اول - ابتدای بلوار مطهری - بعد از شیرینی روما - روبروی موسسه مالی کوثر - ساختمان ونوس - طبقه 5 - واحد 10

ساعات کار:

     شنبه تا چهار شنبه - 8  الی 30 : 16

      تلفن :    34201264 - 026

                  34201265

لینکهای مفید